In het kort
- Netbeheerders bieden bij netcongestie standaard een non-firm ATO aan waarbij het transportvermogen tijdens piekuren variabel wordt begrensd.
- De Autoriteit Consument & Markt (ACM) verkent structurele kortingen op transporttarieven om netvriendelijke batterijprojecten financieel haalbaar te houden.
- Gedetailleerde kwartierdata vormt de basis om piekbelasting, eigen verbruik en flexibele netlevering technisch rendabel op elkaar af te stemmen.
Fase 1: Beoordeling van de aansluitcapaciteit en het flexibiliteitscontract batterij
Het flexibiliteitscontract batterij is sinds de presentatie van de Beleidsagenda Energieopslag op 9 november 2026 de nieuwe standaard voor zakelijke energieopslagsystemen die worden aangesloten op overbelaste netten. Waar ondernemers voorheen wachtten op een vast transportrecht (firm ATO), sluiten netbeheerders zoals Liander grote batterijsystemen nu primair aan via een alternatief transportrecht (non-firm ATO). Een non-firm ATO is een contractvorm waarin de netbeheerder het recht heeft om de afname of teruglevering op piekmomenten tijdelijk te beperken om overbelasting van het middenspanningsnet te voorkomen. Volgens Solar Magazine moeten dergelijke tijdsduurgebonden transportrechten minimaal 85 procent transportzekerheid bieden over een heel exploitatiejaar.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) bezit de exclusieve Europese bevoegdheid over het vaststellen van de nettarieven en onderzoekt op dit moment structurele tariefkortingen voor batterijsystemen die het net ontlasten. In landen zoals Duitsland en België bestaan reeds vrijstellingen op netbeheerkosten voor industriële opslag, omdat een batterij feitelijk geen eindverbruiker is maar een buffer. In regio's met acute netcongestie, zoals de knooppunten rond Duiven, Zevenaar, Huissen en Nijmegen, maakt deze contractvorm het verschil tussen jarenlang op een wachtlijst staan of direct operationeel kunnen schakelen. De landelijke Beleidsagenda Energieopslag bevat 25 actiepunten en stelt als doel dat de totale stroomopslagcapaciteit tegen eind 2040 met een factor 50 moet zijn toegenomen ten opzichte van het niveau in 2026.
Voor een bedrijfsvoering betekent dit dat de besturing van de batterij moet kunnen communiceren met signalen van de netbeheerder. Een energiebeheersysteem stuurt de laad- en ontlaadcycli aan zodat de netaansluiting binnen de dynamische kaders blijft. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen Levering Door Netbeheerder (LDN: het maximale vermogen dat u van het net mag afnemen) en Opname Door Netbeheerder (ODN: het maximale vermogen dat u aan het net mag terugleveren). Wanneer Liander een congestievenster afkondigt, schakelt het systeem terug naar intern verbruik of laadt het juist gecontroleerd bij tegen een vooraf vastgestelde vergoeding.
Fase 2: Technische inpassing per bedrijfsprofiel en sector
Een flexibel transportcontract vraagt per sector om een specifieke configuratie van vermogen (kW) en opslagcapaciteit (kWh) om operationele stilstand te voorkomen. Hieronder behandelen we drie representatieve profielen binnen de logistieke as Arnhem-Nijmegen en de agrarische clusters in de Liemers.
Koelhuis en logistiek centrum (Liemers)
Koel- en vrieshuizen op bedrijventerreinen zoals Centerpoort in Duiven kennen een continu koelvermogen met forse compressorprijzen tijdens dagpieken. Een representatief koelhuis beschikt over een gecontracteerd transportvermogen van 500 kW (LDN) en 0 kW teruglevering (ODN). Het jaarverbruik bedraagt circa 1.800.000 kWh.
Door inzet van een batterijsysteem van 250 kW / 522 kWh kan het bedrijf de zogeheten energie boven LDN opvangen. Dit is het volume waarmee piekafnames de contractwaarde zouden overschrijden, wat zonder batterij leidt tot boetes van de netbeheerder. De batterij laadt in de nachtelijke daluren bij en ontlaadt tijdens het aanslaan van extra koelcompressoren in de middag. Binnen een non-firm contract kan het koelhuis daarnaast flexibiliteit aanbieden aan Liander door tijdens congestie-uren de netafname 2 uur lang met 200 kW terug te schroeven. Bij 120 afroepuren per jaar en een flexibiliteitsvergoeding van circa € 0,18 per kWh levert dit een jaarlijkse batenpost op van:
120 uur × 200 kW × € 0,18 = € 4.320 per jaar aan afroepvergoeding.
Glastuinbouwbedrijf (regio Bemmel - Huissen)
Glastuinbouwbedrijven rond Huissen combineren grootschalige warmtekrachtkoppeling (WKK) en assimilatiebelichting met zonnepanelen. Een bedrijf met 1.200 kWp zonnepanelen en een aansluiting van 630 kW LDN / 630 kW ODN produceert op zomerdagen een flink terugleverschot. Wanneer Liander een terugleverbeperking activeert via het flexibiliteitscontract, kan overtollige stroom niet het net op.
Een batterijopstelling van 500 kW / 1.044 kWh vangt deze piek op. De opgewekte zonne-energie wordt direct lokaal gebufferd met een ontlaadsnelheid van 0,5C. De zelfconsumptie (het aandeel eigen opgewekte zonnestroom dat lokaal wordt verbruikt of opgeslagen) stijgt hierdoor van 38% naar 67%. Daarmee vermijdt het bedrijf de inkoop van circa 320.000 kWh netstroom in de avonduren, wat bij een gemiddeld leveringstarief van € 0,12 per kWh in 2026 een besparing oplevert van circa € 38.400 per jaar.
Metaalbewerking en maakindustrie (regio Nijmegen)
In de maakindustrie veroorzaken lasersnijders, lasstraten en vormpersen kortstondige maar zeer hoge vermogenspieken. Een metaalbedrijf met een aansluiting van 3x250 A (circa 173 kW) kampt regelmatig met overschrijdingen tot 260 kW. Een reguliere netverzwaring via de netbeheerder kent een wachttijd van meerdere jaren door congestie op het onderstation.
Hier biedt een batterij van 125 kW / 261 kWh met hoge ontlaadsnelheid uitkomst via peak shaving. Zodra de lasstraat opstart, levert de batterij binnen 20 milliseconden het vermogen boven de 160 kW. Hierdoor blijft de netafname te allen tijde onder het gecontracteerde vermogen. Omdat dit bedrijf niet teruglevert aan het net, kan een non-firm ATO probleemloos worden geaccepteerd: de restricties van de netbeheerder hebben immers geen invloed op het afvlakken van interne pieken.
| Bedrijfstype & Sector | Aansluitwaarde (LDN / ODN) | Batterijvermogen & Capaciteit | Primaire sturingsfunctie | Geschatte investering (indicatie 2026) |
|---|---|---|---|---|
| Logistiek / Koelhuis (Duiven) | 500 kW / 0 kW | 250 kW / 522 kWh | Piekreductie & flex-afroep Liander | € 150.000 - € 185.000 |
| Glastuinbouw (Huissen) | 630 kW / 630 kW | 500 kW / 1.044 kWh | Zelfconsumptie & vermijden curtailment | € 260.000 - € 320.000 |
| Metaalbewerking (Nijmegen) | 173 kW / 0 kW | 125 kW / 261 kWh | Piekontlasting (peak shaving) | € 80.000 - € 105.000 |
Indicatieve bedragen exclusief btw, inclusief installatie via partners. De werkelijke kosten en baten hangen af van netaansluiting, kwartierprofiel, marktontwikkelingen en hardwareconfiguratie.
Fase 3: Financiële toetsing en gevoeligheidsanalyse
Een investering in zakelijke batterijopslag met een flexibel transportrecht vraagt om een transparante doorrekening van de kasstromen. We hanteren als uitgangspunt een industrieel batterijsysteem van 500 kW / 1.000 kWh bij een productiebedrijf in Gelderland. De initiële investering bedraagt circa € 270.000 inclusief transformatoraanpassing, installatiewerk door erkende partners en inspecties. De jaarlijkse baten bestaan uit piekbeperking (€ 18.000), verhoging van zelfvoorziening (€ 24.000) en flexibiliteitsvergoedingen van de netbeheerder (€ 8.500). De totale bruto baten bedragen € 50.500 per jaar.
De exploitatiekosten omvatten periodiek onderhoud, softwarelicenties voor het energiebeheersysteem en verzekeringstoeslagen, begroot op circa € 4.500 per jaar. De netto jaarlijkse kasstroom komt daarmee uit op € 46.000, wat resulteert in een terugverdientijd van circa 5,9 jaar.
Gevoeligheidsanalyse op de belangrijkste inkomstenbron (energieprijsspreiding):
- Basisscenario: Gemiddelde prijsspreiding van € 0,11 per kWh tussen laad- en ontlaadmomenten. Netto jaaropbrengst: € 46.000. Terugverdientijd: 5,9 jaar.
- Ongunstig scenario (-20% op prijsspreiding en vergoedingen): De prijsspreiding daalt naar circa € 0,088 per kWh door afvlakkende marktprijzen. De netto jaaropbrengst daalt naar circa € 36.800 per jaar. De verwachte terugverdientijd verlengt hierdoor naar circa 7,3 jaar.
- Gunstig scenario (+20% op prijsspreiding en introductie ACM-korting): De volatiliteit op de energiemarkt neemt toe en de ACM introduceert een nettariefkorting van € 12 per kW per jaar op het gecontracteerd transportvermogen. De netto jaaropbrengst stijgt naar circa € 61.200 per jaar. De terugverdientijd daalt in dit geval naar circa 4,4 jaar.
Wanneer is een zakelijk batterijsysteem niet verstandig? Indien uw onderneming al een zelfconsumptie van meer dan 90% behaalt zonder dat er sprake is van piekbelasting op de aansluiting, levert een batterij nauwelijks extra waarde op. Ook wanneer een aansluiting te klein is om de minimale laadstroom van een batterij te faciliteren zonder kostbare verzwaring van de middenspanning, valt de businesscase vaak negatief uit.
Fase 4: Risicobeheersing en het voorkomen van ontwerpfouten
Het realiseren van grootschalige energieopslag met een industriële batterij brengt specifieke technische en juridische randvoorwaarden met zich mee. Fouten in de voorbereiding leiden direct tot vertraging of onnodige kosten:
- Onderschatten van NEN 1010 bij vaste aansluitingen: Men veronderstelt soms ten onrechte dat een batterijsysteem als losstaand fabricaat niet onder de installatievoorschriften valt. De vaste koppeling met het verdeelbord moet volledig voldoen aan NEN 1010. Het achteraf moeten aanpassen van kabeltracés en hoofdbeveiligingen kost al snel tussen de € 4.000 en € 12.000.
- PGS 37-1 pas adresseren tijdens de bouwfase: Voor stationaire batterijsystemen boven 20 kWh hanteren bevoegde gezagen en verzekeraars de richtlijn PGS 37-1. Wie pas na levering ontdekt dat er 60 minuten brandwerende scheiding (WBDBO) of 10 meter afstand tot belendende percelen vereist is, riskeert een bouwstop. Een vooraf getoetst plaatsingsplan voorkomt vertragingen van gemiddeld 3 tot 6 maanden.
- Verkeerde contractvorm kiezen bij Liander: Het aanvragen van een vast transportrecht in een congestiegebied resulteert standaard in plaatsing op de wachtlijst. Door direct een non-firm ATO met flexibiliteitsvoorwaarden aan te vragen, kan het project in veel gevallen binnen 16 tot 24 weken operationeel zijn in plaats van jaren te wachten.
- Ontbreken van een noodstopschakeling conform NEN 3140: Installaties moeten voorzien zijn van een vergrendelbare werkschakelaar waarmee het systeem aantoonbaar spanningsloos kan worden gesteld voor onderhoudspersoneel. Het ontbreken hiervan leidt steevast tot afkeur bij inspecties, wat gemiddeld € 2.500 aan herstelkosten met zich meebrengt.
- Niet voorbereid zijn op Scope 15: SCIOS Scope 15 is volop in ontwikkeling als periodieke veiligheidsinspectie voor energieopslagsystemen vanaf 20 kWh. Wie nu installeert zonder sluitende fabricagedocumentatie, batterijmanagementsysteem-rapportages (BMS) en Scope 12-basisdossiers, moet later kostbare herkeuringen laten verrichten ter waarde van circa € 1.500 tot € 3.000.
Fase 5: Dimensioneren op basis van kwartierdata
Een doordacht batterijsysteem ontwerpen begint altijd bij het analyseren van uw historische verbruiks- en terugleverdata. Wij trekken kwartierwaarden over minimaal twaalf aaneengesloten maanden door onze rekenmodellen om de exacte piekbelastingen en overschrijdingen boven LDN in kaart te brengen. Op basis van die data bepalen we exact hoeveel vermogen (kW) nodig is om de piek op te vangen en welke capaciteit (kWh) vereist is om de cyclus vol te houden tot de netbelasting zakt. Een overgedimensioneerd systeem verhoogt de kapitaallasten onnodig, terwijl een te krappe configuratie de pieken niet volledig afvlakt. Wilt u weten hoe een flexibel transportcontract en batterijopslag uitpakken voor uw aansluiting in de regio Arnhem, Nijmegen of de Liemers? Vraag een businesscase aan via onze adviseurs.
Fase 6: Voorbereiding van de data- en documentatiecheck
Voordat een aanvraag voor een flexibel transportcontract of batterijsysteem kan worden ingediend bij de netbeheerder en verzekeraar, moeten de volgende gegevens beschikbaar zijn:
- Kwartierdata van elektriciteit (afname en invoeding): Een CSV- of Excel-bestand van de afgelopen 12 maanden met meetwaarden per 15 minuten. Dit vraagt u kosteloos op bij uw meetverantwoordelijke partij of energieleverancier.
- Huidige aansluit- en transportovereenkomst (ATO): Het geldende contract met Liander met vermelding van de EAN-code, het gecontracteerde afnamevermogen (LDN in kW) en het gecontracteerde invoedingsvermogen (ODN in kW). Op te vragen via het online portaal van de netbeheerder.
- Terreintekening met kabeltracés en opstelplaats: Een kadastrale of bouwkundige situatieschets waarop de afstand van de gewenste batterijlocatie tot transformatorstations, erfgrenzen en gebouwen staat aangegeven. Dit document haalt u uit uw eigen bouwdossier of via het Kadaster.
- Gegevens van de zonnestroominstallatie: Datasheets van de omvormers, het piekvermogen (kWp) en de opstelling. Aanwezig in het opleverdossier van uw installateur.
- Polisvoorwaarden van de opstal- en bedrijfsschadeverzekeraar: De specifieke clausules rond energieopslagsystemen (accu's/BESS), op te vragen bij uw assurantietussenpersoon.
Veelgestelde vragen
Wat is een flexibiliteitscontract voor een zakelijke batterij?
Een flexibiliteitscontract is een aansluitovereenkomst (zoals een non-firm ATO) waarbij de netbeheerder het recht krijgt om op piekmomenten het laad- of ontlaadvermogen van de batterij tijdelijk te begrenzen of juist in te zetten tegen een vooraf vastgestelde vergoeding.
Hoeveel korting geeft de ACM op nettarieven voor batterijen?
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) onderzoekt momenteel de hoogte en structuur van de tariefkorting; exacte percentages of bedragen per kilowatt zijn in 2026 nog niet wettelijk vastgesteld.
Kan ik netcongestie lokaal omzeilen met een industriële batterij?
Ja, met een batterijsysteem kunt u pieken in eigen verbruik afvlakken (peak shaving) of eigen zonnestroom opslaan, waardoor uw bedrijf kan uitbreiden binnen de bestaande aansluitwaarde zonder te wachten op netverzwaring.
Accepteert mijn verzekeraar een batterijopslag boven 20 kWh?
Zakelijke verzekeraars accepteren batterijsystemen mits voldaan wordt aan richtlijnen zoals PGS 37-1, wat doorgaans neerkomt op buitenplaatsing op veilige afstand of een aantoonbare brandwerende compartimentering.
Over dit artikel
Rens Stegink analyseert dagelijks kwartierdata, netbeheerdersprofielen en subsidietrajecten voor complexe zakelijke en industriële energieprojecten. Zijn focus ligt op het doorrekenen van haalbare businesscases en het begeleiden van netaansluittrajecten bij netbeheerders zoals Liander. Na oplevering van een installatie coördineert UltiPower de continue monitoring, periodieke inspecties en softwarematige updates van het energiebeheersysteem, zodat de installatie conform de netvoorwaarden blijft presteren.
“Ik reken liever een keer voor niks door dan dat je een systeem hebt staan dat niets oplevert. Komt het niet uit, dan zeg ik dat gewoon.”
Bronnen
- Solar Magazine, Nieuwe grote batterijen krijgen standaard flexibiliteitscontract, ACM onderzoekt kortingen op nettarieven, gepubliceerd op Mon, 09 Nov 2026 07:59:30 GMT
- Solar Magazine, C&I-repowering: SMA pakt rendementsverlies bij zonnepaneelinstallaties aan met nieuwe omvormers en batterijen, gepubliceerd op Mon, 09 Nov 2026 05:45:00 GMT
- NU.nl Economie, Opslagcapaciteit voor stroom moet eind 2040 vijftig keer groter zijn, gepubliceerd op Mon, 09 Nov 2026 10:38:42 +0100
- NU.nl Klimaat, Opslagcapaciteit voor stroom moet eind 2040 vijftig keer groter zijn, gepubliceerd op Mon, 09 Nov 2026 10:38:42 +0100
Verder lezen
- Meer over zakelijke batterijopslag
- Meer over terugverdientijd van een bedrijfsbatterij
- Meer over batterijopslag voor agrarische bedrijven
- Meer over je piekvermogen doorrekenen
- Meer over een MKB-metaalbedrijf met piekverlaging
- Eerder schreven we over kia 2026: fiscale aftrek voor jouw batterij in 2026
Aanleiding voor dit artikel: berichtgeving van Solar Magazine.



